Nguồn: uobgroup.com
Trên khắp Đông Nam Á, nhu cầu năng lượng đã tăng khoảng 3 phần trăm một năm trong hai thập kỷ qua. Mặc dù điều này có thể là do nền kinh tế đang phát triển trong khu vực, nhưng sự bất ổn kinh tế vĩ mô cũng dẫn đến tình trạng dễ bị tổn thương về an ninh năng lượng - hoặc khả năng thiếu hụt tài nguyên thiên nhiên để tiêu thụ năng lượng.
Năm 2022, tại cuộc họp Triển vọng Năng lượng ASEAN lần thứ 7, người ta dự báo nhu cầu năng lượng vào năm 2050 sẽ tăng gấp ba lần so với mức năm 2020 và điều này sẽ thúc đẩy sự chuyển dịch từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng mặt trời và gió.
Sự thay đổi này không chỉ phù hợp với tham vọng của khu vực nhằm tăng cường an ninh năng lượng - đảm bảo năng lượng đáng tin cậy, giá cả phải chăng và bền vững - mà còn phản ánh cam kết của các quốc gia thành viên trong việc đạt được mục tiêu phát thải và thúc đẩy tương lai bền vững.
Một cơ hội tươi sáng
Năng lượng mặt trời nổi bật là một trong những dạng năng lượng tái tạo đáng tin cậy và đầy hứa hẹn nhất. Nó bền vững và gần như vô tận. Năng lượng này có thể được khai thác theo nhiều cách, bao gồm công nghệ quang điện (PV) - thường được gọi là tấm pin mặt trời - chuyển đổi trực tiếp ánh sáng mặt trời thành điện.
Ngoài ra, hệ thống điện nhiệt mặt trời tập trung (CSP) sử dụng gương để tập trung ánh sáng mặt trời vào bộ thu, tạo ra nhiệt lượng lớn làm quay tua-bin để sản xuất điện.
Hiệu quả của các hệ thống này phụ thuộc vào mức độ bức xạ mặt trời đo cường độ ánh sáng mặt trời. Nằm gần đường xích đạo, mức độ bức xạ mặt trời của Đông Nam Á đã tăng 10 phần trăm vào năm 2023, làm nổi bật tiềm năng phát triển năng lượng mặt trời của khu vực này.
Biến tiềm năng thành sức mạnh khu vực
Tổng sản lượng điện mặt trời và gió của Đông Nam Á đã tăng vọt từ 4,2 terawatt-giờ (TWh) vào năm 2015 lên hơn 50 TWh vào năm 2022. Để bạn hiểu rõ hơn, chỉ cần 1 TWh có thể cung cấp điện cho khoảng 10 tỷ bóng đèn 100- watt cùng một lúc.
Nhìn về phía trước, các nhà lãnh đạo ASEAN đã đặt ra các mục tiêu đầy tham vọng cho tương lai năng lượng của khu vực. Tại Hội nghị thượng đỉnh ASEAN lần thứ 43 năm ngoái, các quốc gia thành viên đã cam kết đạt được 23% thị phần năng lượng tái tạo trong tổng hỗn hợp năng lượng của khu vực, cũng như 35% thị phần năng lượng tái tạo trong công suất điện lắp đặt - cả hai đều vào năm 2025.
Trọng tâm của kế hoạch năng lượng ASEAN là Kế hoạch hành động ASEAN về hợp tác năng lượng (APAEC), một thành phần không thể thiếu của Kế hoạch tổng thể Cộng đồng kinh tế ASEAN 2025. Lộ trình chiến lược này cung cấp một khuôn khổ có cấu trúc để tăng cường hợp tác trong các nỗ lực phát triển năng lượng tái tạo.
Hơn nữa, các mục tiêu năng lượng mặt trời của ASEAN cũng được hỗ trợ bởi các quan hệ đối tác chiến lược và đầu tư nước ngoài. Thông qua sự hợp tác với các bên liên quan toàn cầu, khu vực này hướng đến việc tận dụng cả chuyên môn và nguồn lực, thúc đẩy môi trường thuận lợi cho phát triển năng lượng mặt trời xuyên biên giới.
Cải thiện cơ sở hạ tầng
Khi khu vực này đang hướng tới một tương lai xanh hơn, các quốc gia đã nâng cao tiêu chuẩn hành động vì khí hậu. Với bảy trong số 10 quốc gia ASEAN chuyển sang đánh thuế carbon, quá trình khử carbon vẫn là trọng tâm cốt lõi của nhiều quốc gia.
Tại Thái Lan, Kế hoạch phát triển năng lượng thay thế đặt ra mục tiêu sản xuất năng lượng mặt trời, cùng với chương trình đo đếm ròng để khuyến khích áp dụng năng lượng mặt trời.
Mặt khác, Kế hoạch phát triển điện 8 (PDP8) của Việt Nam đặt mục tiêu tăng công suất điện mặt trời lên 34% trong tổng công suất lắp đặt 500 gigawatt (GW). Ngoài ra còn có kế hoạch trang bị một nửa số văn phòng và tòa nhà dân cư của đất nước bằng các tấm pin mặt trời trên mái nhà vào năm 2030, được hỗ trợ bởi các chương trình biểu giá điện hỗ trợ và các quy định về đo đếm ròng.
Chương trình SolarNova tại Singapore tập trung vào việc triển khai các tấm pin mặt trời trên các tòa nhà công cộng, phù hợp hoàn hảo với kế hoạch Thị trấn xanh HDB – một chương trình kéo dài 10- năm được thiết kế để biến các khu nhà ở công cộng trở nên bền vững và đáng sống hơn.
Indonesia cũng đã tạo nên làn sóng mới với việc công bố trang trại điện mặt trời nổi lớn nhất Đông Nam Á, sẵn sàng tạo ra 245 GW-giờ điện hàng năm – đủ để cung cấp điện cho 50,000 hộ gia đình. Các sáng kiến như Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) kêu gọi cải cách chính sách để tăng công suất điện mặt trời từ 0,1 GW vào năm 2022 lên 29,3 GW vào năm 2030.
Tại Malaysia, việc áp dụng Đo lường năng lượng ròng và trợ cấp thuế đóng vai trò là chất xúc tác cho việc lắp đặt điện mặt trời PV, trong khi các điều chỉnh thuế suất do chính phủ chỉ đạo thúc đẩy hơn nữa việc áp dụng năng lượng mặt trời. Những nỗ lực chung này cho thấy năng lượng mặt trời sẽ trở thành trụ cột trong cơ cấu năng lượng của ASEAN trong nhiều thập kỷ tới.
Tài trợ năng lượng mặt trời cho doanh nghiệp
Khi các cơ quan quản lý áp đặt các yêu cầu báo cáo về khí hậu đối với nhiều công ty hơn, các doanh nghiệp vừa và nhỏ ngày càng chịu nhiều áp lực phải theo dõi, đo lường và giảm cả lượng khí thải carbon trực tiếp và gián tiếp của họ. Mặc dù không phải tất cả các doanh nghiệp đều có lựa chọn chuyển sang năng lượng tái tạo, nhưng nếu khả thi, đây là một bước đi đúng hướng. Bằng cách lắp đặt các tấm pin mặt trời, các doanh nghiệp có khả năng giảm lượng khí thải carbon và chi phí hoạt động của mình trong thời gian dài, đặc biệt là khi chi phí năng lượng tăng cao.
Theo nhưNghiên cứu triển vọng kinh doanh của UOB năm 2024, có sự mất kết nối giữa các doanh nghiệp về tầm quan trọng của tính bền vững và việc áp dụng thực tế. Một số thách thức trong việc áp dụng bao gồm tác động đến lợi nhuận và thiếu chuyên môn, nhưng các biện pháp tài chính như ưu đãi thuế và tài chính bền vững được coi là rất quan trọng.
Đối với các doanh nghiệp đang bắt đầu hành trình năng lượng mặt trời, Chương trình U-Solar của UOB cung cấp các giải pháp tài chính linh hoạt và hợp lý hóa quá trình chuyển đổi sang năng lượng mặt trời, bao gồm toàn bộ quy trình từ đánh giá ban đầu đến lắp đặt và bảo trì. Samwoh Smart Hub, tòa nhà công nghiệp năng lượng tích cực đầu tiên của Singapore, là minh chứng cho cam kết của UOB trong việc hỗ trợ các mục tiêu phát triển bền vững của khách hàng.